
نقشهی مغزی کمّی، امواج الکتریکی مغز را به عدد و تصویر تبدیل میکند و نشان میدهد کدام نواحی از الگوی معمول فاصله دارند. با روش انجام، کاربردها و محدودیتهای آن آشنا شوید.
مغز انسان همیشه فعالیت الکتریکی بسیار ضعیفی دارد که با الکترودهایی روی پوست سر قابل ثبت است. این ثبت را الکتروانسفالوگرافی یا EEG مینامند. وقتی این دادهها با روشهای ریاضی و آماری تحلیل و با یک گروه مرجع مقایسه شوند، به آن EEG کمّی یا qEEG و در زبان رایج «نقشهی مغزی» میگویند.
نقشهی مغزی چگونه انجام میشود؟
- کلاهی با ۱۹ الکترود طبق استاندارد بینالمللی ۱۰-۲۰ روی سر قرار میگیرد.
- چند دقیقه با چشم باز و چند دقیقه با چشم بسته، در حالت آرام نشسته ثبت انجام میشود.
- هیچ جریانی وارد مغز نمیشود؛ روش کاملاً بیخطر و بدون درد است.
- پلکزدن، حرکت و نویز از داده حذف و کیفیت داده سنجیده میشود.
در گزارش چه میبینید؟
- توان امواج دلتا، تتا، آلفا و بتا در هر ناحیهی سر بهصورت نقشهی رنگی
- نمرهی Z: فاصلهی هر مقدار از میانگین گروه مرجع
- ارتباط بین نواحی مغز (کوهرنس)
- شاخصهای بالینی مانند نسبت تتا به بتا (مرتبط با توجه) و فرکانس قلهی آلفا (مرتبط با سرعت پردازش)
چه کسانی از آن بهره میبرند؟
نقشهی مغزی در ارزیابی بیشفعالی و کمتوجهی، اضطراب، افسردگی، پیامدهای ضربهی مغزی، مشکلات خواب و افت حافظه کاربرد دارد و پیش از شروع نوروفیدبک برای طراحی پروتکل شخصی ضروری است. همچنین با تکرار آن پس از درمان، میزان تغییر بهصورت عینی سنجیده میشود.
محدودیتها
نقشهی مغزی ابزار کمکی دقیقی است، اما بهتنهایی بیماری را تشخیص نمیدهد. یافتهها باید توسط متخصص در کنار مصاحبهی بالینی، پرسشنامهها و سابقه تفسیر شود.
پیش از مراجعه
- شب قبل خوب بخوابید.
- موها را بشویید و از روغن، ژل یا اسپری مو استفاده نکنید.
- داروهای مصرفی را به درمانگر اطلاع دهید و بدون مشورت پزشک قطع نکنید.


